Süper formülü duyurdu, devlet peşine düştü
“Emeklilikte Süper Formül”ü köşe yazısıyla duyurunca Sosyal Güvenlik Kurumu İstanbul 1 No’lu Grup Başkanlığı görevinden alınan ve hakkında soruşturma açılan Başmüfettiş Ali Tezel, durumu NTVMSNBC’ye anlattı.
İSTANBUL - Sosyal Güvenlik Kurumu İstanbul 1 No’lu Grup Başkanı Başmüfettiş Ali Tezel, uyarılarının dikkate alınmadığı gerekçesiyle sosyal güvenlik politikasındaki açıkları çalışanlara köşe yazısında duyurarak dikkat çekmişti. Tezel, son olarak yasadaki hata nedeniyle ortaya çıkan “süper emeklilik” formülünü yazarak yaklaşık 150 bin çalışanın yüksek maaş hakkı kazanmasını sağlayınca, hem işinden oldu, hem de hakkında soruşturma açıldı.
Yazılarından 1 hafta sonra Grup Başkanlığı görevinden alınan Tezel’in çalıştığı basın kuruluşuna da soruşturma için 4 müfettiş gönderildi. Yaşadığı durumu NTVMSNBC’ye anlatan Tezel, gazetede köşe yazarlığını telifli olarak yaptığını, bunun yasal olduğunu belirterek şunları söyledi:
“ÖZÜR DİLE” DİYE HABER GÖNDERİYORLAR
“Grup başkanlığından alındım, başmüfettiş olarak devam ediyorum. Kötü bir oda verdiler, bir köşede oturuyoruz işte. Bunların yapmak istedikleri şu: Gazetelere, televizyonlara bu tip baskılar yaparak, hem yazı yazmamı engelleyip hem de amiyane deyimle kucaklarına düşmemi bekliyorlar. Yani, ben yazıyorum, onlar ‘Yazma, kanunu sana verelim sen yap’ diyorlar. Çünkü gerçekten bu reformu bu haliyle çıkaramazlar. Çıkarırlarsa da Türkiye’de kaos başlar. Sosyal Güvenlik Reformu berbat bir şekilde. Emin ellerde değil şu anda. Benim yasadışı yaptığım bir şey yok. Onlar da biliyorlar yasadışı bir şey olmadığını. Zaten arkadan da haber gönderiyorlar, ‘Gel Ankara’ya, özür dile, sana tasarıyı teslim edelim, kanunu teslim edelim, git Meclis’ten bu tasarıyı çıkar’ diyorlar. Hata yapmadıysam niye özür dileyeyim?.. Üst tabaka araya adamlar koyup haber gönderiyor. Direkt kendileri aramıyorlar da...
İSTİFA ETMEYİ DÜŞÜNÜYORUM DA...
“Vatandaşlardan çok güzel tepkiler alıyorum. ‘Ali Bey, sen doğru bildiğin yolda devam et, arkandayız’ diyorlar. Ben şu anda istifa etmeyi çok düşünüyorum da... Şu anda istifa etsem, dışarıda şu anda kazandığımın 5-6 katını da kazanırım. Ama ben ilkokul-ortaokul ve liseyi yatılı okudum. Yani ben bu millete borcum olduğunu düşünüyorum. Yeter kardeşim artık borcun kalmadı, git dışarıda kazan, derlerse, ben de böyle hissedersem bırakırım; dışarıda çalışmayı düşünürüm.”
Emeklilik düzenlemesi fıkraya döndü
Emekli aylıklarını düşüren hatalı yasa yürürlüğe girdi. Sosyal Güvenlik Uzmanı Tezel, “Birkaç gündür hatalı yasayı düzeltirler diye bekliyordum. Artık iş mahkemelere kalıyor” dedi. Vergi Uzmanı Kızılot, “Fıkra gibi bir olay olmuş” yorumunu yaptı.
İSTANBUL - Sosyal Sigortalar Kanunu, Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu (BAĞ-KUR) Kanunu ve Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunun Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, Resmi Gazete’de yayımlandı.
“Ballı emeklilik” veya “emeklilikte süper formül” denilen ve 2000 yılından önce emekli olanların, aylıklarını kestirip kısa bir süre çalıştıktan sonra yüksek emekli maaşı almalarını engellemek amacıyla çıkarıldı. Sosyal Güvenlik Uzmanı Ali Tezel, tarih kısıtlaması unutulan hatalı yasa konusunda yetkilileri uyarmıştı. Uyarılar dikkate alınmadı ve Cumhurbaşkanı tarafından onaylanan yasa bugün Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Tezel ve Prof. Dr. Şükrü Kızılot, hatada ısrar edilen yasa ile ilglii olarak NTVMSNBC’ye değerlendirmede bulundu.
Ali Tezel: (Sosyal Güvenlik Uzmanı)
BU İŞ MAHKEMEDE BİTER
Birkaç gündür hatalı yasayı düzeltirler, geri çekerler diye bekliyordum. Artık iş mahkemelere kalıyor. Çünkü Sosyal Güvenlik Kurumu, eksik anlamaya, yanlış anlamaya devam ediyor. Çünkü kendi niyetlerini, kafalarındakini yazıya dökememişler. Bu iş büyük ihtimalle mahkemede bitecek. Vatandaşlarımız emekli aylıklarını kestirecekler, 6 ay 1 yıl çalışacaklar, daha sonra da yeniden emekliliklerini istediklerinde emekli aylıklarının 3-4 kat arttığını görmeleri lazım. Ancak artışı göremezlerse mahkemeye gitmeleri gerekecek. Bu en az şu andan itibaren 6 aylık 1 yıllık bir süreç demek. 6 ay, 1-2 yıl çalışıp da emekli aylıklarını arttırmak isteyenler artışı göremeyince İş Mahkemelerine dava açacaklar, büyük ihtimalle de davalarını kazanacaklar.
Diyelim ki vatandaşın biri, 1995’te emekli olmuş. Şimdi yeni bir kanunun çıktığını duyarak emekli aylığını kestirdi. 6 ay çalışıp yeniden emeklilik müracaatı yaptığında SGK, “Ben sadece yeni 6 aylık kısmını güncellerim” diyor. İyi de yasada öyle bir şey demiyorsunuz ki. 61. maddenin 2. fıkrasının ilk cümlesi şunu söylüyor: “Sigortalının tüm çalışmasına ait kazançları güncellenir”. Bir tarih kısıtlaması getirmedikleri için , 61. madde kısıtlama getirmeyip, tüm yıllardan söz ettiği için vatandaşın 95’ten önce emekli olduğu yıllara ait kazançların da hem TÜFE, hem de gelişme hızı kadar arttırılması gerekiyor. Ama SGK, “Benim kafamdaki niyet o değildi, düşüncemi maddeye dökememişim” diyor.
HABER ÇIKTIKTAN SONRA DA ARAYAN OLMADI
Bu yasa TBMM’de komisyonda görüşüldükten sonra Genel Kurul’a geldi. Genel Kurul’dan çıkan metni görünce SGK Başkanlığı’nı, Çalışma Bakanlığı’nı e-posta ve mektupla uyardım. Dikkate almadılar. Haber gazetelerde çıktıktan sonra da arayan olmadı. SGK çok cılız bir basın açıklaması yaptı. İçeriği boş bir açıklamayla, “Çıkardığımız yasa hatalı değil” denildi.
Prof. Şükrü Kızılot: (Vergi uzmanı)
UZMANLARIN DAHİ ANLAYAMADIĞI BİR DÜZENLEME
Yasa maddesinin tartışmalı olduğu kesin. 61. madde diye bir madde var. SGK, “Emeklilik sonrası çalışmaya ait kısmi aylık ibaresi ile emeklinin çalıştığı kısmi süre ile sınırlı bir artış yapmayı amaçladım” diyor. Arkadaşlarımız da, “Bu 61. maddede emeklilik sonrası kazançları güncellenir diye bir tarih kısıtlaması metinde açıkça yazılı değil” diyorlar. Konunun uzmanları yasa maddelerini dikkatle okuyup karşılaştırma yapıyorlar. Sonunda emekli aylığının kestirilip, yeniden çalışılıp birkaç yıl sonra emeklilik talep edilmesi halinde yeni emekli aylığının 3-4 kat artabileceğini belirtiyorlar. İlgili kurum Sosyal Güvenlik Kurumu ise böyle bir olay yok diyor.
Hatalı yasa Meclis’ten geçtikten sonra, “Sayın Cumhurbaşkanım, veto edin, biz yanlış yapmışız” denilmesi zor olsa gerek. Bu yasayı hazırlayan bürokratın da, “Biz hata yaptık” demesi de herhalde zor bir olaydı. Şu anda bürokratlar ısrarla hatalı yasayı savunuyorlar. Yanlışlık yok diyorlar. Bu olayın, iki kere ikinin dört ettiği kadar açık olması gerekir. Uzmanların dahi anlamakta zorlandığı karmaşık bir düzenleme yapılmış.
EMEKLİ YİNE BÖYLE BOYNU BÜKÜK KALACAK
Emekliler üç kuruş fazla emekli aylığı almasın diye hazırlanan ve bugünkü Resmi Gazete’de yayınlanan yasa, yangından mal kaçırırcasına o kadar hızlı hazırlanmış ve Meclis’ten jet hızıyla geçirilmiş ki, ne tarafa çekersen, o tarafa gider. Fıkra gibi bir olay olmuş bence. Bu durumda vatandaş haklı olarak “Biz ne yapalım?” diye soruyor. “Emekliliğimizi iptal edip birkaç yıl çalışıp böyle bir aylık mı alalım?” diye soruyorlar. Benim tahminim, biraz da tecrübelerime dayanarak söylüyorum, önümüzdeki iki üç ay içinde sosyal güvenlik mevzuatı ile ilgili bazı yasa değişiklilikleri yapılacak, onlardan herhangi birine bir cümle ekleyerek veya bir madde koyarak bu tartışmaları bütünüyle ortadan kaldıracaklar. Çünkü Ali Tezel’in gündeme getirdiği, diğer arkadaşlarımızın dile getirdiği bu konu, bugünden itibaren birkaç yıl, 1-2-3 yıl daha çalışılmasına bağlı. Emekli yine böyle boynu bükük kalacak ortada. Hayali ile yetinecek.
MİLLETVEKİLLERİ KENDİLERİNİN 3 BİN LİRASINI GÖRMEMEZLİKTEN GELİYOR
Bu arada milletvekilleri kendileriyle ilgili olarak Anayasa’ya bir madde koymuşlar. “Milletvekilleri 2 yıl çalıştıktan sonra emekli aylığını daha milletvekilliğinden ayrılmadan almaya başlarlar” diye. En küçük bir kesinti de yapılmaz şeklinde. Bu da kamu vicdanını incitiyor. Emekliye 50-100 lira artış olmasın diye bu kadar gayretkeş olan milletvekilleri kendilerinin 3 bin lirasını görmemezlikten geliyorlar.
Kanun hatalı çıktı, emeklilere gün doğdu
“Emeklilikte süper formül” diye açıklanan ve emekli aylıklarına ülkenin gelişme hızının yansıtılmasını engellemek için çıkartılan yasa hatalı çıkarıldı. Yeni yasada unutulan tarih kısıtlaması nedeniyle emekli aylıkları 2 katına çıkabilecek.
İSTANBUL - Sosyal Güvenlik Uzmanı Ali Tezel, emekli aylıklarını düşüren yasanın hatalı çıkmasının sonuçlarını NTVMSNBC’ye anlattı. Tezel, daha önce emekli aylığını kestirip bir işe giren ve böylece emekli aylıklarını yüzde 43 oranında arttırmak isteyenlere şu öneride bulundu: “Kanun daha Resmi Gazete’de yayımlanmadı. Gidin emeklilik müracaatınızı yapın, emeklilik aylıklarınızı yüzde 43’e kadar arttırın. Yoksa kanun Resmi Gazete’de yayınlandıktan sonra emeklilik müracaatı yaparsanız maaşınızı kısa vadede arttırma imkanınız kalmayacak.”
ARTIK DAHA FAZLA EMEKLİ AYLIĞI ÖDENECEK
Çalışma Bakanlığı, “uyanık emeklilik” formülünü engellemek; emeklilerin gelişme hızından -Türkiye’nin Gayri Safi Milli Hasıla’sından- yararlanmasını sınırlamak için apar topar bir yasa değişikliği yaptı. Yasalaşan kanuna göre; artık emekliliğe 1 gün ara verip yeniden emekli olanlar, maaşını tek kalemde artıramayacaktı. Ancak bu hafta yasalaşan kanunda yapılan bir hata nedeniyle tam tersi sonuca yol açıldı. Yasada tarih kısıtlaması unutuldu. Böylece, maaş hesabında işe ilk girişten bugüne kadar geçen bütün kazançlar göz önüne alınacak, özellikle uzun dönemde yüksek kazançlı çalışanların aylığı üçe dörde katlanacak. Ali Tezel, hatalı kanunun sonuçlarını NTVMSNBC’ye anlattı:
“6 maddelik 5698 sayılı kanun ile SSK ve Bağ-Kur emeklilerine ülkenin gelişme hızından bundan sonra pay verilmemesi sağlanmak istendi. Henüz Resmi Gazete’de yayınlanmayan kanunun hatalı çıkması nedeniyle; artık daha fazla emekli aylığı ödenebilecek. Çünkü yeni kanunun 2. maddesi 506 sayılı Kanun’un 82. maddesi dikkate alınmadan, yani tarih kısıtlaması konmadan çıkarıldı. 82. maddenin ‘b’ bendindeki ‘Sigortalının bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten (01.01.2000) sonraki prim ödeme sürelerine ait aylığı ise...’ ifadesi nedeniyle; şimdi bütün çalışma yıllarının kazançları TÜFE ve GSMH artışları oranında güncellenmek zorunda.”
EMEKLİ AYLIĞINIZI KATLAYABİLİRSİNİZ
“Emekli aylıklarına geçmiş yıllardaki TÜFE ve gelişme hızını yansıtması imkanını verdiler. Şu anda emekli olan biri aylığını kestirse 6 ay veya 1 yıl boyunca tavan ücretten prim ödese, emekli aylığını 2 katına çıkarabiliyor.”
Tezel endişesini ise şöyle anlattı: “Korkum şu: Bu yeni yasadan yararlanmak için, yani emekli aylığını 2’ye 3’e katlamak için 6 ay, 1 yıl, 2 yıl gibi bir süre çalışmak gerekiyor. Ama biz ‘Emekliliğini kestir, 6 ay tavandan çalış’ diyeceğiz, iki gün sonra ‘yeni bir kanun çıkarıp biz geri alıyoruz, vazgeçtik’ de diyebilir bunlar.”
SÜPER FORMÜLDEN 20 BİN AKRABA YARARLANMIŞTI
Tezel, sistemin işleyişini, gelişme hızının etkisini daha detaylı olarak bir örnekle şöyle anlattı:
“Bugüne kadar bağlanmış emekli aylıklarına sadece enflasyon oranı kadar artış yapılıyordu. Fakat herhangi biri emekli aylığını kestirir, 1 gün dahi çalışır ertesi gün yeniden emeklilik müracaatı yaparsa, emekli maaşına gelişme hızı ekleniyordu. Gelişme hızı, Türkiye’nin yıllık GSMH oranı. Geçen yıl yüzde 7, ondan önce yüzde 7,8 büyümüşüz. Örneğin 2000 yılında emekli olan birisi bugün emekli aylığını kestirse, yarın işe girse ve yarından sonra yeniden emeklilik müracatı yapsa emeklilik aylığı yüzde 43 oranında artıyordu.
“Çünkü 2000’den 2007 yılına kadar geçen dönemde Türkiye yüzde 43 oranında büyüdü. Bu büyüme emekli aylığına yansıtılabiliyordu. Bu süper formülden yaklaşık 20 bin kişi yararlandı. Ve bunlar büyük ihtimalle kurumun içinde yakını, akrabası olan kişiler. Çünkü bu kadar ayrıntıyı bir emeklinin bilmesi hayatın olağan akışına aykırı. Çok ince bir detay bu. Herkesin yararlanamamasından da bu belli oluyor.”
HATALI TEKLİFİ ESKİ SENDİKACI VERDİ
Tezel, yeni yasadaki hatayı farkedip uyarıda bulunduğu halde dikkate alınmadığı belirtti:
“Durum buyken, geçen hafta TBMM’ye bir yasa teklifi verdiler. Teklifi veren de eski bir sendika başkanı olan Çorum milletvekili Agah Kafkas’tı. İşçi-emekli maaşlarının düşürülmesiyle ilgili bir teklif vermesi, eski bir sendika başkanı olarak ona yakışmıyordu zaten. Üstelik teklifte bir hata vardı.
HATAYI GÖRÜNCE UYARDIM AMA DİNLEMEDİLER
“Geçen hafta Komisyon’dan geçen 2. maddede hata olduğunu görünce kurum başkanıyla yetkilileri uyardım. Bu maddede hata var; düzeltin, yoksa ulaşmak istediğiniz amaca kısa vadede ulaşırsınız; ama uzun vadede sosyal güvenlik sistemini içinden çıkılmaz bir hale getireceksiniz, dedim. Çünkü emekli aylıklarını 4 katı kadar arttırma imkanı doğacak, uyarısını yaptım. Uyarımı dinlemediler. ‘Biz bu uyarıyı dikkate alırsak gazetelere manşet oluruz’, kanunu Ali Tezel düzeltti, diye haber yapılır, diye düşündüler.”
KANUNDA EMEKLİLİĞİN TANIMI YOK
Tezel, yeni yasadaki diğer bir hatayı da açıkladı:
“Türkiye Cumhuriyeti kurulduğu günden bu yana SSK ile ilgili herhangi bir kanunda “emeklilik’ kelimesi geçmez. Ya ‘yaşlılık aylığı’, ya ‘mulüllük aylığı’ geçer. Bu bir gelenektir ve SSK’da emeklilik diye bir tanım yoktur. Ama bu kanunu hazırlayan kurum içindeki bürokratlar bundan bihaber oldukları için 1946’dan beri süren geleneği değiştirdiler, kuruma ilk defa emekli kelimesi soktular. Bizim kanunumuzda emekliliğin tanımı da yok. Bu anlamda da ikinci bir hatayı işlediler. SSK Kanunu’nda emeklilikle ilgili bir tanım yok. Çünkü emekliliğin SSK’da 6-7 çeşidi var; yaşlılık aylığı, kısa vadeli yaşlılık aylığı, uzun vadeli yaşlılık aylığı, mulüllük aylığı, sürekli iş görmezlik aylığı gibi tanımlar var. Emeklilik bu tanımların hiçbirine girmiyor. Hangisini kastettikleri belli değil.”
İncelemeler (0)
Arkadaşına Söyle
Yazdır
